Porter's 5 Forces Analysis- Porter'ın 5 Güç Analizi (Devamı)

3. Buyer Power - Müşteri Gücü 

    Buyer Volume - Müşteri Miktarı : Ben bu ürünü ne kadar satabilirim? Kalem ürettiğimde bunu tek seferde 1000lerce satabiliyorum fakat kırtasiyede aynı ürünü tek kişiye 3-5 tane satabilirim. Kalem üretici olduğum durumda müşteri miktarım yüksektir buda müşterinin gücünü arttırır. (Buyer Volume ↑ - Buyer Power ↑) 

    Buyer Information - Müşterinin Bilgisi : Benim sattığım ürünü müşteri ne kadar tanıyor? Gene kalem örneğini verecek olursam kalem alırken ne kadar inceler müşteri ürünü yada araştırır, ama bilgisayar alması gerektiğinde araştırır, ürün hakkında bilgi sahibi olur. Eğer müşteri biliyorsa ürünü, güçlü konuma geçer. (Buyer Information ↑ - Buyer Power ↑)

    Brand Identity - Marka Kimliği : Rekabette bahsettiğim gibi markam güçlüyse, değerliyse ben daha güçlüyümdür. Bu başlık altında marka değerimin yüksek olması müşterinin değil benim güçlü olduğumu gösterir. (Brand Identity ↑ - Buyer Power ↓)

    Price Sensitivity - Fiyat Hassasiyeti : Sattığım ürünün fiyatı değiştiğinde müşterilerim benim ürünümü alırken hassasiyet sergiliyor mu? Fiyat arttığında müşteri ürünü almaktan vazgeçebiliyorsa eğer fiyat hassasiyeti durumundan söz edebiliriz, bu durumda güç müşteriye geçer. (Price Sensitivity ↑ - Buyer Power ↑) 

    Threat of Backward Integration -Geri Birleşme : Öncelikle "backward integration" yani türkçeye çevirirsek "geri birleşme/entegrasyon" u açıklamanın doğru olduğunu düşünüyorum. Backward integration kısaca sağlayıcımın yaptığı işi yapmam olarak açıklanabilir. Örnek vermek gerekirse, ben Migros um ve kendi pirincimi üretmeye başlamam backward integration dır. Bunu müşteriler için düşündüğümüzde ise, ben onların sağlayıcısı (supplierı) durumunda oluyorum, backward integration ı gerçekleştirebilmeleri içinde benim ürünümü kendilerinin üretebilmeleri gerekir ve bunu yapabiliyorlarsa müşterinin gücü yüksek olur. (Threat of Backward Integration ↑ - Buyer Power ↑) 

    Product Differentiation - Ürün Farklılığı : Müşteriye farklı ürünler sunabiliyorsam müşterinin karşısında güçlü konuma geçerim. (Product Differentiation ↑ - Buyer Power ↓)

    Substitutes Available - Alternatif Varlığı : Benim ürünümün alternatifi varsa, müşteri istediğini seçebilir. Bu durumda müşteri gene güçlü konuma geçer. (Subtitutes Available ↑ - Buyer Power ↑ )


4. Supplier Power - Sağlayıcı Gücü
    Impotance of Volume to Supplier - Sağlayıcı Miktarının Önemi : Benim ürünümü aldığım, yapımını karşılayan sağlayıcımın rakibi varsa, çok sayıda mevcutsa markette ben istediğimi seçmekte özgürümdür, buda sağlayıcımın gücünü düşürür. (Importance of Volume to Supplier ↑ - Supplier Power ↓ ) 
    Differentiation of  Inputs / Suppliers - Sağlayıcı / Girdinin Farklılığı : Sağlayıcım bana farklı ürünler sunabiliyorsa, girdi olarak kullandığım ürünler farklılık gösteriyor ve sağlayıcım bunların hepsini bana sağlıyorsa sağlayıcı gücü yüksektir. ( Differentiation of Inputs / Suppliers ↑ - Supplier Power ↑ )  
    Threat of Forward Integration - İleri Birleşme: Backward integration (geri birleşme) den buyer power konusunda bahsetmiştik, şimdi tam ters durumdan söz ediyoruz yani; ben sebze-meyve üreticisi iken marketlere ürünümü satıyordum, ama kendi marketimi açarak bunu satmaya başlamam forward integration (ileri birleşme) dır. -KKTC için bir örnek vermek gerekirse "Kırnı Tavukçuluk", "Kıb-et" veya "Bektaş Market" bunlara örnektir, bunların hepsi kendi ürünlerini daha büyük yerlere satarak kendilerine müşteri kitlesi edinmişler, ardından da kendi dükkanlarını açarak üretimin yanında müşteriye direk satışa geçmişlerdir.- Konumuza geri dönecek olursak, sağlayıcım kendi dükkanını kurabilecek, müşteriye direk satışa geçebilecek durumdaysa, yani ileri birleşme yapabiliyorsa, güçlü konuma gelir. (Threat of Forward Integration ↑ - Supplier Power ↑ )
    
5. Barriers to Entry - Giriş Engeli
    Access to Inputs - Girdilere Erişim : Ürünümü oluşturmak için gereken girdilere kolaylıkla, rahat bir şekilde ulaşabiliyor muyum? Girdimi rahat temin edebiliyorsam giriş markete engelim kalkar. (Access to Inputs ↑ - Barriers to Entry ↓ ) 
    Government Policy - Hükümet Politikaları : Hükümet bu sektöre giriş ve işleyiş konusunda sert kurallara sahip mi? Kuralların uygulanabilirliği zor mu? Vergiler, girdilerin alınması, nakliye gibi konulardaki tutumu nedir? Eğer karşınızda sert kurallar varsa giriş engelim artar. (Government Policy ↑ - Barriers to Entry ↑ ) 
    Economies of Scale - Ekonominin Ölçüsü : Rakibimle aynı ürünü, rakibimden daha ucuza üretebiliyor olmam ekonomimin güçlü olduğunu gösteririr. Bu durumda giriş engeli artmış olur. (Economies of Scale ↑ - Barriers to Entry ↑ )
    Capital Requierements - Sermaye Gereksinimi : Rivalry konusunda bahsettiğimiz yüksek yatırım burdada asıl konumuz haline geliyor. Bu işe girerken yüksek sermaye kullanmışsam eğer, her firmanın bunu yapabilmesi gerekir, bu da onlar için giriş engeli oluşturur. (Capital Requirements ↑ - Barriers to Entry ↑ )
    Brand Identity - Marka Değeri : Tekrar marka değerine dönersek, markamın değeri, güçlü bir yapıda olması yeni firmaların aynı sektörde iş yapabilmesini hatta  girmesini zorlaştıracaktır. (Brand Identity ↑ - Barriers to Entry ↑ )
    Access to Distribution - Dağıtım Erişimi : Ürünümü istediğim her yerde müşterilerime kolayca ulaştırabiliyor muyum? Müşterilerime rahat ulaşabiliyorsam, yeni firmalar da aynı şeyi yapabilirler, buda giriş engelini düşürür. (Access to Distribution ↑ - Barriers to Entry ↓ ) 
    Price Sensitivity - Fiyat Hassasiyeti : Müşterilerimin fiyat konusundaki hassasiyetleri, bu sektördeki her firmanın doğru fiyatlandırma stratejisi kullanmasını gerektirir, müşteriler üründen hemen vazgeçebilirler. Yani fiyat hassasiyeti yüksekse giriş engeli de yüksek olur. (Price Sensitivity ↑ - Barriers to Entry ↑ )


Ve 5 Force Analizin sonuna geldik :) Umarım verdiğim bilgiler işinize yarar. Sırada VRIO, SWOT, PESTEL analizler de var, takip edin :)
    

    

Porter's 5 Forces Analysis- Porter'ın 5 Güç Analizi

İşletme analizleri arasında en eğlencelilerinden biri olarak sayabileceğim 5 Forces Analysis den bahsetmek istiyorum biraz. Her ne kadar işletmede ve pazarlamada güncel trendleri takip etmek gerekse de bu analiz hala geçerliliğini korumakta ve analistler tarafından tercih edilmektedir. 5 Forces Analysis external yani dış kaynaklı bir endüstri analiz çeşidi olup Michael Eugene Porter tarafından geliştirilmiştir.


5 Force un amacı rekabet üstünlüğünü sağlayabilmektir. Bahsedilen 5 Force/Güç ise;


1. Rivalry - Rekabet
2. Threat of substitutes - Alternatiflerin tehdidi
3. Buyer Power - Satın alanın gücü
4. Supplier Power - Sağlayıcının gücü
5. Barriers to entry - Giriş engeli


olarak sıralanabilir.


Biraz daha açıklayıcı olabilmesi için alt kategorileri ile birlikte anlatmak istiyorum. - Farklı kaynaklarda, alt kategoriler değişiklik gösterse de temel olarak ele alındığında anlattığım gibidir.


1. Rivalry - Rekabet:
    Exit Barriers - Çıkış engeli : Temel olarak ele aldığımızda bir işe girerken ne kadar çok para yatırırsak, çıkışımız o kadar zor olacaktır. Örnek vermek gerekirse; evde kek yapıp bunu satmaya başlamanız için fazla yatırım yapmanıza gerek yoktur, istediğiniz zaman bu işten çıkabilirsiniz ama pastane açıyorsanız bu büyük yatırımlar gerektirir, yanınıza almanız gereken elemanlar, üretimi serileştirmek için gereken ekipmanlar, dükkan kiranız size ciddi rakamlarda yatırıma mal olacaktır. Sonuç olarak yatırım arttıkça çıkış engeli artar ve buda rekabeti arttırır. (Investment ↑ - Exit Barriers ↑ - Rivalry ↑)  
    Industry Concentration Ratio - Endüstrinin Yoğunluğu : Burda bakmamız gereken asıl nokta ise pazar payıdır. bir sektörde pazar paylarına baktığınızda eğer %0.5, %3 veya %5 lerden bahsediyorsanız zaten fazla firma vardır  ve küçüktür, ama mesela pazarın %40 ını elinde tutan firmalar varsa yoğunluk da yüksek olur. Pazar payı ne kadar yüksek olursa yoğunluk seviyeside okadar yüksektir buda rekabeti gene arttırıcı rol oynar. (Market Share ↑ - Industry Concentration Ratio ↑ - Rivalry ↑)
    Industry Growth - Endüstrinin Büyümesi : Geçmiş senelere bakarak sektör ne kadar büyüme kaydetmiş? Hala ilk zamanlarki gibi mi hareket eidyor yenilenme oluyormu? Gene örnek vermek gerekirse Semiconductor (DRAM, Flash...) endüstrisi 1960-2000 yılları arasında her sene %16 lık büyüme gerçekleştirmiş. Bu büyüme haliyle rekabeti arttırır. (Industry Growth ↑ - Rivalry ↑)
    Product Differences - Ürün Çeşitliliği : Rakip firmalarımdan farklı bir ürün üretip de müşteriye sunuyor muyum? Ürün çeşitliliğim eğer fazlaysa rakiplerimden bir adım öne geçmiş olurum. Karton sigara paketlerini üreten bir firmadan bahsediyorsak ben eğer ben bu paketleri plastikten, metalden üretiyorsam bu benim farklılığımı ortaya koyar, rekabetimi azaltır. (Product Differences ↑ - Rivalry ↓)
    Brand Identity - Marka Kimliği : Rakiplerimin yanında güçlü bir marka kimliğine sahipsem, marka değerim yüksekse rekabet gene düşer. (Brand Identity ↑ - Rivalry ↓)


2. Threat of Subtitutes - Alternatiflerin Tehdidi (Öncelikler alternatif ürünümü belirlemem gerekiyor. Mesela kırmızı et üreticisi isem ben, beyaz et benim alternatifimdir.)
    Buyer Propensity to Subtitutes - Müşterinin alternatifi alma eğilimi : Müşteri benim ürünümü mü almayı tercih ediyor (kırmızı et) yoksa alternatifimi mi (beyaz et)? Eğer benim ürünümü almayı tercih ediyorsa müşterinin alternatife eğilimi düşüktür, ve tehdidi ortadan kaldırır. (Buyer Propensity of Subtitutes ↓ - Threat of Subtitues ↓ ) 
    Relative Price Performance of Subtitutes - Alternatifin ilgili fiyat performansı : Öncelikle fiyat performansı : alternatifim benden daha ucuzsa fiyat performansı yüksektir. Yani kırmızı etin alternatifi olarak beyaz eti söyledik, beyaz et kırmızı et den ucuz olduğu için alternatifimin - beyaz etin fiyat performansı yüksektir. Yüksek fiyat performansı ise alternatif tehdidimi yükseltir. (Relative Price Performance of Subtitutes ↑ - Threat of Substitutes ↑ )


Devamı gelecek...